Naturalnie kolorowa bawełna powrót do natury

Ile natury jest w bawełnianych ubraniach? Niewiele. Genetycznie modyfikowana bawełna, wielkie straty dla środowiska, sztuczny kolor oraz ryzyko podrażnień. Może czas wrócić do tego, co naprawdę naturalne – naturalnie kolorowej bawełny?

Czy ktokolwiek podczas zakupów bawełnianych ubrań zastanawia się jak wygląda uprawa i produkcja bawełny, z której został uszyty podkoszulek? Powszechna opinia na temat naturalności bawełnianych ubrań jest tak mocna, iż nikt nie poddaje w wątpliwość naturalności białych kłębków bawełny. Przyglądając się jednak temu tematowi „od kuchni”, dostrzeżemy, że powielane opinie są dalekie od prawdy.

Choć światowy areał upraw bawełny to tylko 3 proc. wszystkich gruntów ornych na świecie, zużywa on aż 25 % światowych środków do walki z insektami, czyli herbicydów, chemicznych regulatorów wzrostu, defoliantów i nawozów sztucznych. Do wody trafiają zanieczyszczenia wypłukiwane z ziemi, jak i pochodzące z procesu farbowania włókien. Pracownicy plantacji skarżą się na dolegliwości związane z układem oddechowym, który jest drażniony przez środki ochrony roślin.

Obecna, przemysłowa uprawa białej bawełny, to gigantyczne plantacje genetycznie modyfikowanych lub naturalnych sadzonek bawełny, które dosłownie wysysają w ziemi składniki mineralne oraz zasoby wodne. We większości miejsc, gdzie uprawiana jest bawełna, miejscowa ludność cierpi z powodu niedoboru wody pitnej. Bawełna, zbierana mechanicznie, trafia do obróbki. Chemicznie wybielana i czyszczona, zamienia się we włókno, farbowane chemicznymi barwnikami, z którego później powstaje tkanina i nasz bawełniany, w powszechnej opinii naturalny podkoszulek.

Historia bawełnianego podkoszulka albo ubranka dla dzieci może jednak potoczyć się inaczej. Wystarczy cofnąć się o 5 000 lat w historii rozwoju ludzkości, do Peru, a w czasach współczesnych trafić do Chin, aby zobaczyć, że bawełna w cale nie musi być biała, a bawełniane ubranie nie musi być poddawane procesowi farbowania. Kolor leży w naturze.

Historia naturalnie kolorowej bawełny

Historia naturalnie kolorowej bawełny rozpoczyna się w Ameryce Północnej, gdzie uprawiano naturalnie kolorową bawełnę, głównie w odcieniach brązu. Największą popularność kolorowa bawełna zyskała jednak w Ameryce Południowej, na terenie dzisiejszego Peru, gdzie warunki klimatyczne były najbardziej sprzyjające do osiągnięcia wytrzymałych oraz wystarczająco długich włókien bawełny.
Początkowo naturalnie kolorowa bawełna była wykorzystywana w codziennych pracach, m.in. do wyplatania sieci rybackich, głównie z brązowej odmiany, która w wodzie była niewidoczna dla ryb. XVI-wieczne dokumenty pochodzące z Meksyku donoszą z kolei o wykorzystywaniu brązowej bawełny jako środka płatniczego pomiędzy miejscową ludnością z terenów dzisiejszego Peru.
Naturalnie kolorowa bawełna, do czasu przybycia hiszpańskich konkwistadorów do Peru w połowie XVI wieku, była w Europie nieznana. Była więc jedną z pierwszych zdobyczy, podobnie jak peruwiańskie tkaniny, które zostały pokazane na hiszpańskim dworze jako egzotyczna nowość z Nowego Świata. Wraz z eksploracją terenów Ameryki Północnej i Południowej, nasiona kolorowej bawełny trafiły z czasem do Europy, Afryki i Azji.
Szansą na szybką popularyzację naturalnie kolorowej bawełny była rewolucja przemysłowa w Anglii oraz wynalezienie maszyn włókienniczych. W 1764 roku pojawiła się przędzarka, w 1769 roku rama przędzalnicza, a w 1786 roku zostało wynalezione mechaniczne krosno tkackie, które umożliwiało masową produkcję tkanin. Tak się jednak nie stało, gdyż naturalnie kolorowa bawełna została ostatecznie wyparta przez jej białą odmianę.
Biała bawełna okazała się tańsza w uprawie, gdyż nie była tak wymagająca pod względem nawożenia oraz metod zbioru jak bawełna kolorowa, a jej paleta kolorów, dzięki farbowaniu, była nieograniczona. Do 1900 roku praktycznie wszystkie plantacje naturalnie kolorowej bawełny zostały zastąpione jej białymi odmianami.
Podczas II Wojny Światowej w Stanach Zjednoczonych przez krótki okres powrócono do tematu naturalnie zielonej oraz brązowej bawełny. Uprawa kolorowych odmian została jednak szybko zarzucona ze względów ekonomicznych – uprawa naturalnie kolorowej bawełny, która jest mniej wydajna od białej, nie była opłacalna na plantacjach o małej powierzchni.
Po około 100 latach nieobecności naturalnie kolorowej bawełny w przemyśle włókienniczym, wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej świata, pod koniec XX wieku pojawiła się szansa powrotu do tematu uprawy naturalnie kolorowej bawełny.

Bawełna dzisiaj

Uprawa białej bawełny jest opłacalna dla przemysłu włókienniczego, ale szkodliwa dla środowiska naturalnego.
Z powodu zauważalnych problemów związanych z zanieczyszczeniem gleby oraz wody przez przemysłową uprawę białej bawełny, jak i jej farbowaniem, producenci bawełny skierowali swoją uwagę ku białej bawełnie organicznej.
Uprawa białej bawełny organicznej to przede wszystkim rezygnacja ze stosowania pestycydów, nawozów sztucznych oraz środków ochrony roślin.
Przy obróbce bawełnianych włókien organicznych nie są stosowane związki chloru i wybielacze optyczne, zatem bawełna organiczna przez cały proces produkcji ma zachowane swoje naturalne właściwości.
Problem z białą bawełną organiczną leży w kolorze. I mimo że podczas jej farbowania nie używa się metali ciężkich czy formaldehydu, które są stosowane w farbowaniu konwencjonalnej bawełny, wyższy koszt uprawy bawełny organicznej rośnie dodatkowo dzięki procesowi farbowania.
Biała bawełna organiczna, choć ekologiczna, jest zatem znacznie droższa w produkcji, głównie z powodu konieczności jej farbowania. Dlatego ubrania organiczne są znacznie droższe od tradycyjnych.
Jak wybrnąć z tego problemu? Zwrócić uwagę na porzuconą naturalnie kolorową bawełnę.

Naturalnie kolorowa bawełna organiczna – ekologiczny oraz ekonomiczny kompromis
Pierwotna, naturalnie kolorowa bawełna, uprawiana kilka tysięcy lat temu, charakteryzowała się krótszymi, a co za tym idzie, mniej wytrzymałymi włóknami w porównaniu do obecnie uprawianych białych odmian bawełny. Aby kolorowa bawełna mogła konkurować ze współczesnymi odmianami, rozpoczęto prace nad wzmocnieniem kolorowych włókien.
W 1982 roku Sally Fox rozpoczęła w Stanach Zjednoczonych projekt związany z polepszeniem jakości oraz długości włókien naturalnie kolorowej bawełny, poprzez krzyżowanie kolorowych odmian bawełny. W międzyczasie w Chinach również rozpoczęto prace nad ulepszeniem naturalnie kolorowej bawełny. John Conneely, od lat związany z przemysłem włókienniczym, zaangażowany w chiński projekt, postanowił przybliżyć naturalnie kolorową bawełnę w Europie. Ostatecznie udało się osiągnąć odmiany kolorowej bawełny, które cechują się nie tylko wytrzymałością, ale przede wszystkim naturalnością.

Od tego czasu rozpoczęła się cicha era powrotu naturalnie kolorowej bawełny. John Conneely, całkowicie przekonany do naturalnie kolorowej bawełny oraz jej unikalnych właściwości, zaryzykował własne oszczędności i założył w 2006 roku w Wielkiej Brytanii Natural Colour Cotton, firmę, której celem jest przywrócenie właściwego miejsca naturalnie kolorowej bawełnie w przemyśle odzieżowym. Jest to jedna z niewielu firm, która posiada kontrolę nad całym procesem produkcji bawełny: od kontrolę plantacji w chińskiej prowincji Xinjiang oraz Gansu, jej ekologiczności oraz etycznych warunków pracy, poprzez projektowanie tkanin, aż po produkcję kolekcji ubrań i dodatków dedykowanych dzieciom.
W 2007 roku, dwa lata po rozpoczęciu działalności, Natural Colour Cotton otrzymało nagrodę Growing Business Award, brytyjskiej organizacji Confederation of British Industry, za produkt roku - „The Perfect Start”.
Trzy lata później Natural Colour Cotton trafia do Polski. Delikatnie kolorowe śpioszki, zielone i beżowe, są miękkie i delikatnie w dotyku – idealne dla niemowląt o delikatnej skórze. I mimo iż naturalnie kolorowa bawełna organiczna jest stworzona dla niemowląt, mamy są zaskoczone jej „smutnym” kolorem. W erze dominacji różu, błękitu, oraz krzykliwego wzornictwa, delikatna kolorystyka naturalnie kolorowej bawełny może wprawiać w zakłopotanie. Stawiając jednak pytanie o to, co jest ważniejsze w ubraniu dla dziecka, prawdziwa naturalność materiału czy jego mocny kolor, odpowiedź nasuwa się sama.

Natural Colour Cotton – organiczny powrót do natury

Bawełna Natural Colour Cotton występuje w kolorach beżu, zieleni, brązu, oraz ich odcieniach. Włókna bawełny mają strukturę porowatą, która ułatwia oddychanie skórze, w przeciwieństwie do gładkich włókien bawełny konwencjonalnej. Ekologiczny sposób uprawy, bez zastosowania pestycydów, wpływa na jakość tkaniny – jest ona miękka w dotyku, delikatna, o naturalnym zapachu. Poprzez naturalne krzyżowanie kolorowych odmian bawełny udało się uzyskać trwałość włókna w niczym nie ustępującą od trwałości włókien konwencjonalnej bawełny, które są dodatkowo osłabiane podczas procesu farbowania. Ominięcie procesu farbowania to oszczędność nawet do 50% kosztów produkcji kolorowej, farbowanej bawełny. W efekcie koszty uprawy oraz produkcji naturalnie kolorowej bawełny organicznej są niższe w porównaniu do uprawy białej bawełny organicznej – naturalnie kolorowa bawełna jest droższa tylko o około 28% od tradycyjnej bawełny. W efekcie koszt naturalnie kolorowego ubrania jest niższy od ceny ubrania z białej, farbowanej bawełny organicznej.
Warto dodać, że naturalny kolor bawełny jest trwalszy od sztucznego koloru, a w przypadku niektórych odcieni jego natężenie rośnie wraz z kolejnym praniem odzieży, jak np. koloru zielonego.

Natural Colour Cotton dla przemysłu odzieżowego oraz dzieci

Obecnie Natural Colour Cotton oferuje ponad 400 naturalnie kolorowych tkanin, o różnej fakturze, wzorach oraz gramaturze, dzięki czemu jest możliwe stworzenie ekologicznej kolekcji ubrań czy pościeli.
Prócz produkcji tkanin Natural Colour Cotton oferuje również odzież oraz dodatki dedykowane dzieciom - ze względu na naturalność włókien, kolorowa bawełna organiczna jest stworzona do kontaktu z delikatną skórą.
W 2006 roku pojawiła się pierwsza dziecięca kolekcja Natural Colour Cotton oraz najważniejszy produkt kolekcji - „The Perfect Start”, zestaw podarunkowy z okazji narodzin dziecka. W kartonowym pudełku znajdowała się mała wyprawka dla niemowlęcia.
Cała kolekcja została uszyta z naturalnie kolorowej bawełny organicznej. Stonowane kolory, miękkość tkaniny oraz subtelne wzornictwo było czymś nowym na rynku kolorowych, krzykliwym pod względem wzornictwa, ubranek dziecięcych.
Kolejnym krokiem było nawiązanie współpracy z firmą Disney oraz stworzenie limitowanej kolekcji pościeli dziecięcej oraz zabawek - Disney Loved by Nature Nursery.
Wszystkie produkty Natural Colour Cotton, prócz ekologicznością materiału, cechują się dbałością o szczegóły oraz estetycznym wykończeniem. Czysta natura.
Dlaczego zatem warto mówić o bawełnie oraz jej odmianach?
Powszechna opinia na temat naturalności bawełny często ma mało wspólnego z rzeczywistością – warto być świadomym na temat metod uprawy bawełny oraz ich konsekwencji dla środowiska naturalnego oraz zdrowia.

Biała bawełna organiczna, choć przyjazna środowisku naturalnemu, jest droga w uprawie, co odbija się w cenie organicznej odzieży.
Naturalnie kolorowa bawełna organiczna, choć jest tańsza w uprawie i produkcji w porównaniu do białej bawełny organicznej, i niezwykle przyjazna skórze, nie jest popularna, gdyż niewiele osób wie o jej istnieniu.
Wiedza na temat uzyskiwania koloru bawełnianego ubrania jest niewielka. A przecież kolor ubrania to nie tylko kwestia mody, ale również bezpieczeństwa dla skóry.
A dlaczego warto mówić o naturalnie kolorowej bawełnie w kontekście produktów dla dzieci i niemowląt?

Skóra dziecka jest bardzo delikatna, podatna na alergię i podrażnienia. Ubrania z naturalnie kolorowej bawełny są naturalnie czyste (pod warunkiem, że są prane przy pomocy ekologicznych środków czystości) i są stworzone do kontaktu z delikatną skórą.

Żywe kolory ubranek, mimo iż cieszące oko, niekoniecznie mogą sprzyjać skórze dziecka, szczególnie jeśli zostały uzyskane najtańszymi barwnikami. W przypadku produktów dla dzieci cena nie powinna być najważniejszym czynnikiem zakupu.