JadÅ‚owstrÄ™t psychiczny dotyka najczęściej mÅ‚odych dziewczyn i kobiet. Najnowsze statystyki pokazujÄ… jednak, że zapada na niÄ… również coraz wiÄ™ksza liczba mężczyzn. Obniża siÄ™ także wiek, w którym pojawiajÄ… siÄ™ jej pierwsze symptomy – obecnie to tylko 12 lat... Jest to tym bardziej niepokojÄ…ce, że anoreksja stanowi jedno z najbardziej Å›miertelnych schorzeÅ„ o podÅ‚ożu psychicznym, mimo że jest równoczeÅ›nie najlepiej zbadane i opisane...
Osoba chora na anoreksjÄ™ odczuwa silny
lęk przed przytyciem (liczą się tu nawet gramy) ma
zaburzoną wizję własnej sylwetki, stosuje
gÅ‚odówki,
środki przeczyszczające i dużo ćwiczy. Liczy kalorie, nierzadko je raz na kilka dni, w niewielkich ilościach. W efekcie nie tylko chudnie, doprowadzając organizm do stanu prawie
caÅ‚kowitego wycieÅ„czenia. Choroba ta przebiega też w gÅ‚owie – stanowi swego rodzaju sposób na udowodnienie samemu sobie, że jest siÄ™ perfekcyjnym, doskonaÅ‚ym na jakimÅ› polu - organizm to obszar prywatny, nad którym ma siÄ™ peÅ‚nÄ… kontrolÄ™. Jeżeli anorektyk zechce, może nawet umrzeć - to zależy tylko i wyłącznie od niego, a nie od rodziny, Å›rodowiska itd. GÅ‚odówka daje chorym wewnÄ™trzne
poczucie siły i kontroli. R e k l a m a ▼
Choroba
zaczyna siÄ™ zwykle od zwykÅ‚ego odchudzania siÄ™ – to w wiÄ™kszym lub mniejszym stopniu przeżywa każda kobieta niezadowolona ze swojej sylwetki, przynajmniej raz w swoim życiu. I trudno jest wyraźnie pokazać granice, gdzie zaczyna siÄ™
anoreksja, a gdzie siÄ™ koÅ„czy próba pozbycia siÄ™ zbÄ™dnych kilogramów. Natomiast jeÅ›li z coraz wiÄ™kszÄ… trudnoÅ›ciÄ… siada siÄ™ do stoÅ‚u, do jakiegokolwiek posiÅ‚ku – trzeba zacząć być czujnym, bo to może oznaczać poczÄ…tki anoreksji.
Osoba chora cały czas będzie twierdzić, że w każdej chwili może przestać się odchudzać, aż do momentu, gdy sama odkryje, że nie może jeść.
Dieta jest jak naÅ‚óg - udaÅ‚o mi siÄ™ już tyle schudnąć, to znaczy, że uda mi siÄ™ jeszcze wiÄ™cej i wiÄ™cej. Jedzenie wiąże siÄ™ z olbrzymim poczuciem winy i wstrÄ™tu, natychmiast potem trzeba posiÅ‚ek spalić, nawet jeÅ›li to byÅ‚ jogurt 0%.
W skrócie można wymienić
kilka klasycznych symptomów (poza oczywistym – postÄ™pujÄ…cym chudniÄ™ciem) anoreksji, mniej wiÄ™cej w kolejnoÅ›ci ich pojawiania siÄ™:
• RozpoczÄ™cie
diety
• LÄ™k przed przytyciem
• JadÅ‚owstrÄ™t
• Bardzo uboga i niskokaloryczna dieta
• Poczucie wyjÄ…tkowoÅ›ci podczas gÅ‚odzenia siÄ™
• Jednoczesny aktywny tryb życia (praca, nauka, treningi)
• ZamkniÄ™cie w sobie, nerwowość
• Zaburzenie widzenia swojego
ciała
• Przerwanie cyklu miesiÄ…czkowego
• Fizyczne wycieÅ„czenie organizmu, włącznie z wypadaniem wÅ‚osów, paradontozÄ… i osteoporozÄ….
Geneza tej
choroby bardzo często jest
zwiÄ…zana z rodzinÄ…. Uważa siÄ™, że rodzice anorektyka to czÄ™sto perfekcjoniÅ›ci, którzy nie sÄ… skÅ‚onni okazywać zbyt wylewnie swoje uczucia - taki poglÄ…d panowaÅ‚ do lat 80., gdy całą winÄ… za anoreksjÄ™ obarczana byÅ‚a rodzina chorego. Teraz psychologowie starajÄ… siÄ™ wyeliminować ten czynnik, ponieważ nie chodzi o czyjÄ…kolwiek winÄ™, lecz o wyleczenie, a nierzadko uratowanie od Å›mierci osoby chorej. Jednak w rodzinach anorektyków daje siÄ™ zauważyć pewne
powtarzajÄ…ce siÄ™ elementy, m.in.:
• presja rodziców na sukces dziecka, ciÄ…gÅ‚e zawyżanie poprzeczki
• nadopiekuÅ„czość przy jednoczesnym braku bliskoÅ›ci
• zamkniÄ™cie siÄ™ rodziny na „zÅ‚y wpÅ‚yw” Å›wiata zewnÄ™trznego
• wymóg stawiania rodziny ponad wszystko
Trzeba jednak wyraźnie podkreÅ›lić, że rodzina nie jest jedynym źródÅ‚em choroby. Do czynników, które mogÄ… mieć wpÅ‚yw na jej pojawienie siÄ™ należą też
czynniki genetyczne (podatność na stany lękowe, skłonność do perfekcjonizmu). Pojawiła się także teoria określająca anoreksję jako zaburzenie określonej genetycznie homeostazy pomiędzy dietą a masą ciała.
Nie można także zapomnieć o kwestii osobniczej, a wiec o
osobowości anorektyka. W grupie ryzyka są
kobiety inteligentne, perfekcjonistki uparcie dążące do swojego celu, o niskim poczuciu wÅ‚asnej wartoÅ›ci i osiÄ…gnięć, podatne na krytykÄ™. W przypadku mÅ‚odych dziewczyn, które wchodzÄ… w okres dojrzewania, może mieć tu także wpÅ‚yw lÄ™k przed dorosÅ‚oÅ›ciÄ… i rosnÄ…cÄ… odpowiedzialnoÅ›ciÄ….
Anoreksji towarzyszÄ… nierzadko inne zaburzenia psychiczne:
•
unikanie kontaktów (tzw. „osobowość unikajÄ…ca”) - trudnoÅ›ci z nawiÄ…zywaniem kontaktów i z innymi i jednoczeÅ›nie olbrzymia potrzeba akceptacji
•
zależność (tzw. „osobowość zależna”) – potrzeba staÅ‚ej opieki ze strony innych, ulegÅ‚ość, lÄ™k przed podejmowaniem decyzji
•
zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (tzw. „osobowość anankastyczna”) – zbyt duże przywiÄ…zane do reguÅ‚ i zasad, perfekcjonizm, ciÄ…gÅ‚a potrzeba kontroli nad kontaktami z innymi, brak elastycznoÅ›ci, nadmierna sumienność
•
tzw. osobowość schiozoidalna – chÅ‚ód emocjonalny, tendencja do samotnoÅ›ci, brak zainteresowanie seksem, unikanie przyjemnoÅ›ci
Jeżeli jesteś chora na anoreksję lub podejrzewasz kogoś o tę chorobę powinnaś wiedzieć, że jest bardzo wiele
oÅ›rodków terapeutycznych, w których możesz uzyskać pomoc dla siebie i bliskich osób. Wiedz też, że nierzadko konieczne jest leczenie ambulatoryjne, szczególnie wtedy, jeÅ›li osoba chora ma bardzo niskie BMI.
PodjÄ™cie leczenia i psychoterapii jest niezwykle ważne, ponieważ anoreksja jest chorobÄ… Å›miertelnÄ… i zebraÅ‚a już olbrzymie żniwo – szacuje siÄ™ że
okoÅ‚o 10% przypadków koÅ„czy siÄ™ Å›mierciÄ… z powodu niedożywienia lub samobójstwa.
Znane anorektyczki:
• KsiÄ™zna Diana
• Karen Blixen (autorka „Pożegnania z AfrykÄ…”)
• Jane Fonda
• Liza Minelli
• Audrey Hepburn
• Kate Moss
• Isabelle Caro
• Calista Flockhart
• Mary Kate Olsen
Weź udział w dyskusji:
Anoreksja forum
Odpowiedzi
Dodaj nowy komentarz