Jadłowstręt psychiczny dotyka najczęściej młodych dziewczyn i kobiet. Najnowsze statystyki pokazują jednak, że zapada na nią również coraz większa liczba mężczyzn. Obniża się także wiek, w którym pojawiają się jej pierwsze symptomy – obecnie to tylko 12 lat... Jest to tym bardziej niepokojące, że anoreksja stanowi jedno z najbardziej śmiertelnych schorzeń o podłożu psychicznym, mimo że jest równocześnie najlepiej zbadane i opisane...

Osoba chora na anoreksję odczuwa silny lęk przed przytyciem (liczą się tu nawet gramy) ma zaburzoną wizję własnej sylwetki, stosuje głodówki, środki przeczyszczające i dużo ćwiczy. Liczy kalorie, nierzadko je raz na kilka dni, w niewielkich ilościach. W efekcie nie tylko chudnie, doprowadzając organizm do stanu prawie całkowitego wycieńczenia. Choroba ta przebiega też w głowie – stanowi swego rodzaju sposób na udowodnienie samemu sobie, że jest się perfekcyjnym, doskonałym na jakimś polu - organizm to obszar prywatny, nad którym ma się pełną kontrolę. Jeżeli anorektyk zechce, może nawet umrzeć - to zależy tylko i wyłącznie od niego, a nie od rodziny, środowiska itd. Głodówka daje chorym wewnętrzne poczucie siły i kontroli.

R e k l a m a ▼

Choroba zaczyna się zwykle od zwykłego odchudzania się – to w większym lub mniejszym stopniu przeżywa każda kobieta niezadowolona ze swojej sylwetki, przynajmniej raz w swoim życiu. I trudno jest wyraźnie pokazać granice, gdzie zaczyna się anoreksja, a gdzie się kończy próba pozbycia się zbędnych kilogramów. Natomiast jeśli z coraz większą trudnością siada się do stołu, do jakiegokolwiek posiłku – trzeba zacząć być czujnym, bo to może oznaczać początki anoreksji.

Osoba chora cały czas będzie twierdzić, że w każdej chwili może przestać się odchudzać, aż do momentu, gdy sama odkryje, że nie może jeść. Dieta jest jak nałóg - udało mi się już tyle schudnąć, to znaczy, że uda mi się jeszcze więcej i więcej. Jedzenie wiąże się z olbrzymim poczuciem winy i wstrętu, natychmiast potem trzeba posiłek spalić, nawet jeśli to był jogurt 0%.

W skrócie można wymienić kilka klasycznych symptomów (poza oczywistym – postępującym chudnięciem) anoreksji, mniej więcej w kolejności ich pojawiania się:

• Rozpoczęcie diety
• Lęk przed przytyciem
• Jadłowstręt
• Bardzo uboga i niskokaloryczna dieta
• Poczucie wyjątkowości podczas głodzenia się
• Jednoczesny aktywny tryb życia (praca, nauka, treningi)
• Zamknięcie w sobie, nerwowość
• Zaburzenie widzenia swojego ciała
• Przerwanie cyklu miesiączkowego
• Fizyczne wycieńczenie organizmu, włącznie z wypadaniem włosów, paradontozą i osteoporozą.

Geneza tej choroby bardzo często jest związana z rodziną. Uważa się, że rodzice anorektyka to często perfekcjoniści, którzy nie są skłonni okazywać zbyt wylewnie swoje uczucia - taki pogląd panował do lat 80., gdy całą winą za anoreksję obarczana była rodzina chorego. Teraz psychologowie starają się wyeliminować ten czynnik, ponieważ nie chodzi o czyjąkolwiek winę, lecz o wyleczenie, a nierzadko uratowanie od śmierci osoby chorej. Jednak w rodzinach anorektyków daje się zauważyć pewne powtarzające się elementy, m.in.:

• presja rodziców na sukces dziecka, ciągłe zawyżanie poprzeczki
• nadopiekuńczość przy jednoczesnym braku bliskości
• zamknięcie się rodziny na „zły wpływ” świata zewnętrznego
• wymóg stawiania rodziny ponad wszystko

Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że rodzina nie jest jedynym źródłem choroby. Do czynników, które mogą mieć wpływ na jej pojawienie się należą też czynniki genetyczne (podatność na stany lękowe, skłonność do perfekcjonizmu). Pojawiła się także teoria określająca anoreksję jako zaburzenie określonej genetycznie homeostazy pomiędzy dietą a masą ciała.

Nie można także zapomnieć o kwestii osobniczej, a wiec o osobowości anorektyka. W grupie ryzyka są kobiety inteligentne, perfekcjonistki uparcie dążące do swojego celu, o niskim poczuciu własnej wartości i osiągnięć, podatne na krytykę. W przypadku młodych dziewczyn, które wchodzą w okres dojrzewania, może mieć tu także wpływ lęk przed dorosłością i rosnącą odpowiedzialnością.

Anoreksji towarzyszą nierzadko inne zaburzenia psychiczne:

• unikanie kontaktów (tzw. „osobowość unikająca”) - trudności z nawiązywaniem kontaktów i z innymi i jednocześnie olbrzymia potrzeba akceptacji
• zależność (tzw. „osobowość zależna”) – potrzeba stałej opieki ze strony innych, uległość, lęk przed podejmowaniem decyzji
• zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (tzw. „osobowość anankastyczna”) – zbyt duże przywiązane do reguł i zasad, perfekcjonizm, ciągła potrzeba kontroli nad kontaktami z innymi, brak elastyczności, nadmierna sumienność
• tzw. osobowość schiozoidalna – chłód emocjonalny, tendencja do samotności, brak zainteresowanie seksem, unikanie przyjemności

Jeżeli jesteś chora na anoreksję lub podejrzewasz kogoś o tę chorobę powinnaś wiedzieć, że jest bardzo wiele ośrodków terapeutycznych, w których możesz uzyskać pomoc dla siebie i bliskich osób. Wiedz też, że nierzadko konieczne jest leczenie ambulatoryjne, szczególnie wtedy, jeśli osoba chora ma bardzo niskie BMI. Podjęcie leczenia i psychoterapii jest niezwykle ważne, ponieważ anoreksja jest chorobą śmiertelną i zebrała już olbrzymie żniwo – szacuje się że około 10% przypadków kończy się śmiercią z powodu niedożywienia lub samobójstwa.

Znane anorektyczki:

• Księzna Diana
• Karen Blixen (autorka „Pożegnania z Afryką”)
• Jane Fonda
• Liza Minelli
• Audrey Hepburn
• Kate Moss
• Isabelle Caro
• Calista Flockhart
• Mary Kate Olsen

Weź udział w dyskusji: Anoreksja forum