Ból ucha u dzieci jest często wynikiem rozwijającego się stanu zapalnego w uchu środkowym. Jest on częstym następstwem niewielkiej infekcji bakteryjnej lub przeziębienia. Stan zapalny ucha może wystąpić również podczas ząbkowania, w czasie którego produkowana jest duża ilość śliny i śluzu.
Taki problem dotyka częściej dzieci podatne na alergie oraz mające przerośnięty migdałek. Każdy przypadek niesie za sobą zaburzenie działania trąbki słuchowej, która łączy jamę bębenkową w uchu środkowym z gardłem.

Trąbka Eustachiusza wentyluje, ochrania i oczyszcza ucho wewnętrzne. Przewód zapewnić ma odpływ płynu do gardła, który gromadzi się w uchu.
Dziecięca trąbka Eustachiusza jest krótka i ułożona prostopadle do gardła, co utrudnia odpływ płynu z ucha. Podczas infekcji a także przy alergii zwiększa się produkcja gęstego śluzu, który trudny jest do odkaszlnięcia czy wydmuchania. Jego zastój utrudnia odpływ płynu z ucha, który zgromadzony w nim naciska na ścianki, podnosząc ciśnienie w jamie bębenkowej. Taki stan wywołuje ból i obrzęk błony śluzowej ucha. Zgromadzony płyn to także świetna pożywka dla drobnoustrojów, wobec czego nietrudno o zakażenie.

Ból ucha – czy to już stan zapalny?
Ból ucha w przypadku starszych dzieci i dorosłych rzadziej niż u dzieci małych oznacza stan zapalny ucha środkowego. Ból ten może być wywołany zębem, jego rośnięciem lub psuciem, może też promieniować od zatok lub gardła.
Ból ucha może być także następstwem kąpieli z zanieczyszczonej wodzie, zalegania zanieczyszczenia w uchu, np. woskowiny czy uszkodzenia mechanicznego, np. nieostrożne oczyszczanie ucha patyczkiem.
Bólowi ucha towarzyszy często szum, uczucie zatkanego ucha lub niedosłuch. Zanik wyżej wymienionych objawów wcale nie powinien nas uspokoić, wręcz przeciwnie, sugerować może przerwanie błony bębenkowej.

Stan zapalny ucha – rozpoznanie
Stanowi zapalnemu ucha towarzyszy nie tylko jego ból, często występuje również wysoka gorączka, przekraczająca nawet 39 stopni C. oraz brak apetytu. Dzieci nie potrafiące jeszcze wyrazić swojego stanu słowem, często ciągną ucho, co powinno być dla nas sygnałem o infekcji. Stan infekcji zdradzać może także niespokojny sen, ropny płyn wydobywający się z ucha. Objawy mają tendencję do nasilania się nocą.

Stan zapalny ucha – jak walczyć z bólem
W przypadku bólu ucha po upewnieniu się, że nie jest on spowodowany zalegającym tam przedmiotem, sięgnąć należy po środki przeciwbólowe.
W przypadku niewielkiego bólu pomocne będą syropy lub czopki zawierające ibuprofen lub paracetamol. Działają one po upływie 30 minut i są one bezpieczne dla dziecka. Paracetamol należy podawać co 4 godziny, natomiast ibuprofen co 6.
dawkując lek należy uwzględnić wagę dziecka stosując się do zaleceń producenta. W przypadku paracetamolu jednorazowa i bezpieczna dawka wynosi 15 mg/kg, natomiast w przypadku ibuprofenu 10 mg/kg.
Tradycyjne leki przeciwbólowe zawierające paracetamol to Panadol i Calpol, ibuprofen jest natomiast składnikiem Nurofenu czy Ibufenu.

W przypadku starszych dzieci ból ucha złagodzić można środkami przeciwbólowymi zawierającymi paracetamol, sięgnąć można także po preparaty z działającymi przeciwzapalnie ibuprofenem. W przypadku bardzo silnego bólu sięgnąć można po lek z kodeiną (np. Antidol). Jeśli nasze dziecko skończyło już 12 lat podać można mu również aspirynę.

Przy infekcji ucha zastosować można także krople (Otinum czy Ototalgin), które łagodzą stan zapalny. Z uwagi na obecność w nich pochodnych kwasu salicylowego ich aplikację należy skonsultować z lekarzem. Krople wywołać mogą bowiem reakcję alergiczną lub poważnie podrażnić skórę.

Jak zmniejszyć ryzyko infekcji ucha
Dla organizmu dziecka bardzo ważnym aspektem jest karmienie piersią. Dzieci karmione w ten sposób rzadziej łapią różnego rodzaju infekcje. Uwzględnić warto tu również pozycję dziecka w czasie karmienia: siedząca zmniejsza ryzyko zakrztuszenia i usprawnia drożność przewodu słuchowego.
Niekorzystnie na stan zdrowotny dziecka wpływa dym tytoniowy, wobec czego warto mu go oszczędzić.
Infekcja ucha jest częstym następstwem kataru, wobec czego należy zadbać o odpowiednią higienę nosa. Małemu dziecku, które nie potrafi jeszcze wdmuchać nosa, warto oczyszczać nosek odciągając katar gruszką. Gęsty katar rozrzedzić można sięgając po roztwór wody morskiej.
Infekcja ucha może być następstwem zalegania w nim wody, dlatego po kąpieli należy dokładnie osuszyć uszy, pozbywając się przy tym resztek szamponu czy mydła.