Coraz więcej małych dzieci cierpi z powodu alergii. Choroba ta, mimo swojej powszechności, jest często mylona z przeziębieniem, schorzeniami górnych dróg oddechowych, w wyniku czego dzieci wielokrotnie leczone są antybiotykami. Wodnisty katar, nieżyt nosa, kaszel, duszności, wymioty, biegunka, zaparcia, zmiany skórne a także rozdrażnienie, zaburzenie koncentracji, zmęczenie czy zmienność nastroju to typowe objawy charakteryzujące nie tylko przeziębienie, ale i alergię.

Alergia powstaje na skutek nadwrażliwości układu immunologicznego. Każdego z nas otaczają wirusy i bakterie, które w normalnych warunkach nie stanowią dla organizmu zagrożenia, system mechanizmów obronnych potrafi je bowiem zniszczyć, co nie stanowi sporego wyzwania. Komórki krwi, limfocyty, rozpoczynają produkcję przeciwciał, które zwalczają wroga.
W przypadku alergika sytuacja ta wygląda nieco inaczej. System obronny rozpoznaje wroga nie tylko w bakteriach czy wirusach, ale i w innych, zupełnie niewrogich substancjach znajdujących się w powietrzu czy w jedzeniu. Substancje te, z racji wywoływania alergii, nazywane są alergenami.

Gdy alergen, na przykład w postaci pyłku, dostanie się do organizmu, limfocyty rozpoczynają produkcję przeciwciał IgE, których zadaniem jest rozpoznanie i zniszczenie wrogich alergenów. Gdy zostaną one usunięte, część przeciwciał IgE pozostaje we krwi na stałe. Lokują się one w komórkach narządów wewnętrznych, surowicy oraz błonach śluzowych. Tam też znajdują się inne komórki – mediatory, które wywołują pojawienie się objawów chorobowych. W przypadku mediatorów alergicznych największymi są histamina i leukotreina.

Kiedy organizm po raz pierwszy zetknie się z alergenem, nie reaguje silnie. Może zatem nie wystąpić łzawienie, kichanie czy duszności. Jeśli jednak alergen dostanie się do wnętrza organizmu kolejny raz, przeciwciała IgE łączą się z alergenami, zapoczątkowując tym samym walkę między sobą. W tym czasie cierpi błona komórek, z wnętrza której zaczynają wydostawać się substancje o właściwościach prozapalnych, a więc wspomniana wyżej histamina i leukotreina.
Alergia wywołuje stan zapalny organizmu, któremu często towarzyszą takie objawy jak: wodnisty katar, łzawienie, kichanie, kaszel, trudności w oddychaniu, wysypka, obrzęk, rumień.

Alergia może zaatakować niemal o każdej porze roku, zależna jest bowiem od tego, co dany organizm może uczulić. A powodem jej wywołania może być sierść zwierząt, spożycie produktów uczulających, reakcja na składniki detergentów, roztocza kurzu domowego czy pyłki roślin.
Alergia aktywizuje się często już w pierwszym miesiącu życia, choć po raz może pojawić się także w wieku dorosłym.

Marsz alergiczny
W pierwszych miesiącach życia najwięcej reakcji alergicznych wywołuje pokarm. Wtedy też niemowlę cierpi na wzdęcia, ma kolkę, biegunkę, bywa niespokojne. Na skórze pojawiają się często zmiany w postaci zaczerwienień czy łuszczenia się.
Po ukończeniu szóstego roku życia reakcje alergiczne dotykają układ oddechowy. Wtedy też dziecko ma zatkany nos czy napadowy kaszel w nocy i nad ranem.
Przedszkolaki dopada natomiast dość często katar sienny, ostra pokrzywka oraz astma oskrzelowa.
Takie przechodzenie alergii w kolejną postać określane jest przez alergologów mianem marszu alergicznego. Często jego przyczyną jest złe prowadzenie leczenia. Podkreślić należy bowiem, że każde nieleczone uczulenie zwiększa ryzyko wystąpienia astmy oskrzelowej. Z tego też powodu ważne jest rozpoznanie alergii oraz jej skuteczne leczenie.

Ryzyko alergii
Wzrost liczby zachorowań na alergię spowodowany jest, zdaniem specjalistów, wzrostem zanieczyszczenia środowiska, choć obwinia się również sterylność otoczenia czy zbyt częste przyjmowanie antybiotyków. Układ odpornościowy nauczony zostaje do bycia biernym, w związku z czym zaczyna zwalczać to, co nie stanowi dla niego zagrożenia.
W grupie ryzyka znajdują się dzieci chorujące często na infekcje górnych dróg oddechowych. Wirusy atakując organizm, uszkadzają śluzówkę gardła i nosa, dzięki czemu alergeny są w stanie zaatakować ze wzmożoną siłą.
Przyczyny alergii nie są do końca znane, choć wiadomo już, iż jedną z najważniejszych jest podatność genetyczna. Organizm dziedziczy atopię, a więc skłonność do wzmożonej produkcji przeciwciał IgE w kontakcie z alergenami.

Alergia ma to do siebie, iż różne jej postaci mogą występować w tym samym czasie. Oznacza to, iż atopowe zapalenie skóry przeplatać może się z alergią pokarmową czy wziewną, postacie te mogą też występować po sobie (marsz alergiczny). Alergię można zatrzymać, wprowadzając odpowiednie leczenie oraz eliminując z otoczenia alergika to, co wywołuje reakcję alergiczną.

Alergia i jej rodzaje
Alergia przyjmuje różne postacie. Wśród nich można wyróżnić takie jej rodzaje jak:
alergia pokarmowa – alergeny wnikają do organizmu przez układ pokarmowy. Postać ta pojawia się najczęściej i dotyka około 10% dzieci. Na alergię pokarmową cierpią już noworodki, których uczulać mogą substancje znajdujące się w mleku matki. Często jednak alergię pokarmową wywołuje mleko krowie a typowymi objawami są kolki, bóle brzuszka, wzdęcia, biegunka lub zaparcia, brak apetytu. Pojawić może się także swędzenie, wysuszenie skóry, wysypka, wysiękowe zapalenie ucha;
alergia wziewna – alergeny wnikają do organizmu przez błonę śluzową dróg oddechowych. Typowymi objawami tej postaci alergii są trudności z oddychaniem, głośny oddech, długo trwający katar, napadowy kaszel. Po szóstym miesiącu życia pojawić mogą się również uczulenie.
Wziewna postać alergii mylona jest często z zapaleniem ucha, krtani, gardła lub oskrzeli, co powoduje leczenie antybiotykami, zamiast podania leków przeciwuczuleniowych lub rozkurczających oskrzela. Im wcześniej rozpocznie się właściwe leczenie, tym mniejsze ryzyko wystąpienia astmy oskrzelowej,
atopowe zapalenie skóry – przewlekła choroba o podłożu alergicznym, którą rozpoznać można po czerwonych policzkach niemowląt oraz po swędzących grudkach. Z czasem swędzące miejsca przenoszą się na załamania w łokciach i kolanach. Skóra swędzi, jest szorstka i sucha.
Przyczyną zaognienia stanu zapalnego bywają często roztocza kurzu domowego.

Co uczula najczęściej?
Do najczęstszych alergenów zaliczyć można:

pyłki roślin,
roztocza kurzu domowego,
sierść zwierząt,
produkty spożywcze, w tym mleko krowie, jaja, ryby, soja, orzeszki włoskie, czekolada i kakao, cytrusy,
środki konserwujące i zapachowe.

Testy skórne
Aby przekonać się, co wywołuje reakcje alergiczne należy bacznie obserwować środowisko oraz dietę dziecka. Wskazana jest także wizyta u alergologa, gdzie poddać można się testom.
I tak, testy skórne polegają na naniesieniu na skórę przedramienia kropli alergenu, która następnie zostaje wkłuta pod skórę. Jeśli po 20 minutach w miejscu ukłucia pojawi się obrzęk jest to informacja, że organizm jest na te substancję uczulony. Rozpoznanie wroga pomaga na eliminację alergenów z otoczenia, choć nie jest powiedziane, że z czasem inne substancje, które w czasie testów nie uczulały, nie znajdą się w przyszłości na liście alergenów.