Ten typ badaÅ„ prenatalnych jest wykonywany tylko w przypadku, gdy istnieje podejrzenie wad genetycznych dziecka i jeÅ›li badania nieinwazyjne wykazaÅ‚y nieprawidÅ‚owoÅ›ci. PolegajÄ… najczęściej na nakÅ‚uciu brzucha kobiety i pobraniu do badania komórek lub innego materiaÅ‚u genetycznego pÅ‚odu. Niestety, niosÄ… ze sobÄ… możliwość komplikacji. Choć jest ona niewielka, bo wynosi okoÅ‚o 1-2%, powoduje, że badania te budzÄ… wiele kontrowersji i sprzeciwów.
Kontrowersje wokóÅ‚ badaÅ„ prenatalnych wynikajÄ… gÅ‚ównie z tego, że nie zwraca siÄ™ uwagi na to, że mogÄ… one uratować życie i zdrowie dziecka i matki, lecz że stanowiÄ… otwarcie drzwi do aborcji, która swojÄ… drogÄ… w Polsce jest legalna do 24 tygodnia w przypadku ciężkiej wady pÅ‚odu. A przecież badania te dajÄ… przede wszystkim pewność, czy dziecko urodzi siÄ™ zdrowe – oczywiÅ›cie zawsze mogÄ… wystÄ…pić komplikacje w trakcie późniejszego etapu ciąży lub podczas porodu, jednak tego wykluczyć nigdy siÄ™ nie da do koÅ„ca. Aby zminimalizować prawdopodobieÅ„stwo uszkodzenia pÅ‚odu badania te sÄ… wykonywane wraz z kontrolÄ… USG, dziÄ™ki temu lekarz na ekranie dobrze widzi, gdzie znajduje siÄ™ igÅ‚a. Takie nakÅ‚ucie jest malutkie i nie powoduje krwotoku, a jeżeli przyszÅ‚a mama zaczyna siÄ™ źle czuć, w pobliżu jeszcze przez kilka godzin bÄ™dzie do dyspozycji lekarz. Im bardziej jest on doÅ›wiadczony oraz im nowoczeÅ›niejszy sprzÄ™t posiada, tym te badania sÄ… bezpieczniejsze, dlatego z uwagÄ… należy go wybierać.
Do inwazyjnych badań prenatalnych należą:
• Amniopunkcja – wykonuje siÄ™ jÄ… pomiÄ™dzy 13 a 15 tygodniem ciąży. Należy do badaÅ„ inwazyjnych, które niosÄ… ze sobÄ… najmniejsze ryzyko powikÅ‚aÅ„, do których należą: poronienie, krwawienie, przedwczesne odchodzenie wód pÅ‚odowych, zakażenie, skurcze. Samo badanie polega na wkÅ‚uciu siÄ™ przez powÅ‚oki brzuszne do macicy i worka owodniowego i pobraniu pÅ‚ynu owodniowego. Zawiera on niezbÄ™dny materiaÅ‚ genetyczny do badaÅ„ – żywe komórki pochodzÄ…ce z nabÅ‚onka owodni, z dróg oddechowych, moczowych, przewodu pokarmowego. Jest proponowana przede wszystkim kobietom z grupy podwyższonego ryzyka wystÄ…pienie zespoÅ‚u Downa. Wyniki otrzymuje siÄ™ po okoÅ‚o 4 tygodniach, tyle czasu trwa namnożenie siÄ™ komórek na sztucznej pożywce, co jest konieczne do zbadania chromosomów dziecka (okreÅ›lenie kariotypu).
• Kordocenteza – przeprowadza siÄ™ jÄ… miÄ™dzy 19 a 20 tygodniem ciąży, jeÅ›li zabieg jest wykonywany wczeÅ›niej, wzrasta ryzyko powikÅ‚aÅ„. Jest najtrudniejszym i najbardziej ryzykownym badaniem prenatalnym. Polega na pobraniu krwi z żyÅ‚y pÄ™pkowej, w znieczuleniu miejscowym, przez powÅ‚oki brzuszne - oczywiÅ›cie, jak w przypadku wszystkich pozostaÅ‚ych badaÅ„ inwazyjnych, pod kontrolÄ… USG. Na podstawie pobranej próbki można okreÅ›lić kariotyp oraz DNA pÅ‚odu, wykonać morfologiÄ™ i zdiagnozować wrodzonÄ… infekcjÄ™ czy też zakażenie wewnÄ…trzmaciczne. Wynik dostÄ™pny jest po okoÅ‚o 10 dniach.
• Biopsja torfoblastu – wykonuje siÄ™ jÄ… mniej wiÄ™cej pomiÄ™dzy 9 a 14 tygodniem ciąży. Stanowi jednÄ… z najnowoczeÅ›niejszych metod pobierania materiaÅ‚u genetycznego, a ryzyko powikÅ‚aÅ„ jest podobne do amniopunkcji, lecz zwiÄ™ksza siÄ™ ryzyko poronienia. Badanie polega na pobraniu fragmentu kosmówki albo drogÄ… nakÅ‚ucia powÅ‚ok brzusznych albo przez pochwÄ™ (za pomocÄ… cewnika wprowadzanego przez szyjkÄ™ macicy). SÅ‚uży zdiagnozowaniu m.in dystrofii mięśniowej Duchenne, czy niedokrwistoÅ›ci sierpowatej, a wynik uzyskuje siÄ™ bardzo szybko, po kilku dniach.
• Fetoskopia – wykonywać jÄ… należy miÄ™dzy 18 a 20 tygodniem ciąży. Jest stosowane bardzo rzadko, jednak możliwe, że w przyszÅ‚oÅ›ci bÄ™dzie używana do leczenia wad pÅ‚odu i wykonywania części zabiegów. Już teraz jest czasem stosowane, np. do sÄ…czkowania wykrytego wodogÅ‚owia. Polega na wprowadzeniu do jamy brzusznej specjalnego aparatu optycznego, po niewielkim naciÄ™ciu skóry. Pozwala na pobranie próbek krwi pÅ‚odu i wykrycie ciężkich wad genetycznych. PrawdopodobieÅ„stwo poronienia, jeÅ›li zabieg jest wykonany profesjonalnie, wynosi poniżej 5%, wycieku pÅ‚ynu owodniowego – 4%, a przedwczesnego porodu – 7-8%.
• Biopsja tkanek pÅ‚odu – wykonywana jest tylko i wyłącznie w przypadku, gdy caÅ‚kowita diagnozÄ™ można przeprowadzić na podstawie badaÅ„ mikroskopowych lub biochemicznych tkanek pÅ‚odu. W tym przypadku należy pobrać wycinek skóry, mięśni lub wÄ…troby pÅ‚odu, pod kontrolÄ… USG lub metoda fetoskopowÄ….
• Diagnostyka przedimplantacyjna – wykonywana jest tylko w przypadku zapÅ‚odnienia pozaustrojowego i w przypadku bardzo wysokiego ryzyka choroby pÅ‚odu (rodzice sÄ… nosicielami mutacji warunkujÄ…cej ryzyko groźnej choroby genetycznej). Polega na pobraniu komórki zarodka jeszcze przed przeniesieniem go do wnÄ™trza macicy.