Jej nosicielem jest większość z nas. Kto nie jest – najprawdopodobniej w końcu nim zostanie lub ma po prostu wyjątkowe szczęście. Opryszczka, spotykana też pod nazwą febra lub skwarka, to nawracające schorzenie skóry i błon śluzowych. Jej najbardziej znaną odmianą jest opryszczka wargowa – zmora nie tylko nastolatków.

Nazwę łacińska wirusa zawdzięczamy Hipokratesowi, a sama choroba jest stara jak świat – pierwsze wzmianki pojawiły się już 3 tysiące lat temu! Dzisiaj na opryszczkę choruje najprawdopodobniej około 80% całej populacji, w Polsce procent ten sięga 50, najprawdopodobniej z powodu zmiennego klimatu.

Co wywołuje opryszczkę?

Opryszczkę wywołuje wirus o nazwie Herpes simplex (HSV1). To dosyć paskudny drobnoustrój, który pasożytując w komórkach nerwowych, może siedzieć w uśpieniu wiele lat, a system immunologiczny w ogóle go nie wykrywa. Jego zróżnicowana budowa pozwala mu na atakowanie większości typów komórek. Kiedy jest aktywny produkuje zaburzające funkcjonowanie naszego systemu odpornościowego białka, jednak w stanie latencji jest dla limfocytów zupełnie niewidoczny.

Wirus ten uaktywnia się nagle w niektórych sytuacjach, takich jak stres, osłabienie organizmu czy zmęczenie (uwaga! Uaktywnić może go też głęboki peeling i permanentny makijaż). Pojawia się najczęściej w formie bolącego pęcherzyka na ustach, który usilnie staramy się wyleczyć czy to specyfikami z apteki, czy też domowymi sposobami, takimi jak np. okłady z cytryny. Jednak nawet gdy w końcu znika, możemy mieć pewność, że zniknął tylko z widocznego miejsca i dalej w nas siedzi, przyczajony, do następnego ataku.

Jak się zarażamy?

Najprawdopodobniej do większości zakażeń dochodzi już we wczesnym dzieciństwie, przy czym do 5 roku życia wirus nie daje nigdy o sobie znać. Do zarażenia może dojść w zwykłych codziennych kontaktach z innymi ludźmi, drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z osoba zainfekowaną. Stąd bardzo ważna jest profilaktyka w postaci unikania kontaktu z osobami, u których są widoczne objawy opryszczki, a także nie korzystać np. z tego samego kubka czy sztućców. Gdy natomiast wirus właśnie się uaktywnił w naszym organizmie, poza stosowaniem popularnych preparatów opartych na związku chemicznym zwanym acyklowir, należą zachować zasady higieny (myć ręce!), używać osobno wacików do oczu i twarzy, warto zrezygnować na ten czas ze szkieł kontaktowych. Żeby zapobiec ponownemu pojawieniu się opryszczki, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, należy dbać o układ odpornościowy i pamiętać o aktywności fizycznej, diecie i odpoczynku.

Typy wirusa

Możemy wyróżnić dwa typy wirusa opryszczki, które są ze sobą spokrewnione.

• Herpes simplex typ 1 (HSV1) – to zdecydowana większość przypadków opryszczki, najczęściej pojawia się na twarzy (wargach). Jest częsty u dzieci i może zaatakować jamę ustną, gardło, opony mózgowo-rdzeniowe, mózg. Jeśli szybko się nie zareaguje na objawy u dziecka może to grozić śmiercią. W przypadku HSV1 groźne też jest dostanie się opryszczki do oka, bo może dojść do zapalenia spojówki i rogówki, a nawet do uszkodzenia czy utraty wzroku.

• Herpes simplex typ 2 (HSV2) – ten typ opryszczki atakuje „poniżej pasa” – narządy płciowe, odbyt i okolice krocza. Często przenoszony jest drogą płciową.

Symptomy opryszczki

• mrowienie – pojawia się w zakażonym miejscu swędzenie, pieczeniu, klucie i trwa 1-2 dni.
• pęcherzyk – w miejscu swędzenia i zaczerwienienia pojawia się krostka, która następnie przekształca się w pęcherzyki. Są one bolesne i łatwo się rozprzestrzeniają.
• sączenie (nadżerka) – z pęcherzyków sączy się płyn – faza bardzo zaraźliwa.
• strupek – nadżerki zasychają i pojawiają się na nich strupki, których nie należy drapać.