Kiła, znana także pod nazwą syfilis, to choroba, która najprawdopodobniej dotarła do Europy w XV wieku z Haiti, przez marynarzy pracujących na statkach Kolumba. Mówi sie też, że możliwe, iż występowała tu już wcześniej, również w Polsce, a dowodem miałaby być jedna z figur ołtarza Wita Stwosza w Krakowie z charakterystycznym, siodełkowatym nosem.

Troszkę historii

Chorobę tę spotkać było można pod różnymi nazwami – syfilis, choroba dworska, sekretna, hiszpańska, pani franca, weneria, ospa miłosna i wiele innych. W Polsce pierwszy wypadek został wykryty około dwa lata po pierwszej wyprawie Kolumba do Ameryki. Zachorował na nią pewien szewc podczas pielgrzymki do Rzymu. Na kiłę chorowały wielkie postaci historyczne, jak na przykład Iwan Groźny, Stefan Batory, Jan III Sobieski, Gaugin, Wyspiański i wielu innych.

W przeszłości do leczenia zakażenia syfilisem stosowano maść rtęciową, skądinąd bardzo toksyczną, salwarsan, a na początku ubiegłego wieku (1927 rok) Nobla za leczenie kiły... malaria otrzymał Austriak Julius Wagner von Jauregg. Nie bez przyczyny – wysoka gorączka szkodzi po prostu sprawcom choroby, czyli krętkom bladym. Od momentu wynalezienia penicyliny przez Alexandra Fleminga w roku 1945 kiłę leczy się już antybiotykami.

Dzisiaj

Według WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) co roku choruje na kiłę około 12 mln ludzi, a najwięcej w krajach rozwijających się (np. w 2002 roku w USA odnotowano ponad 70 tysięcy zakażeń). W Polsce nie jest bardzo źle, w ciągu roku współczynnik ten wynosi około 1000 osób.

Zarażenie

Kiłę wywołuje bakteria żyjąca poza ludzkim organizmem bardzo krótko – Treponema pallidum, krętek blady, dopiero w organizmie pokazuje, na co go stać. Rozprzestrzenia sie w całym organizmie i obecny jest w wielu miejscach – w wydzielinie błony śluzowej jamy ustnej, w okolicach narządów płciowych czy odbytu. Do zakażenia może więc dojść nie tylko poprzez stosunek seksualny, ale także przez zwykły pocałunek. Bardzo narażony na kiłę jest płód, który automatycznie zakaża się chorobą, co grozi jego śmiercią lub urodzeniem dziecka z wadami narządów i układu nerwowego (kiła wrodzona).

Objawy

Pierwsze objawy pojawiają się około 2 do 3 tygodni po zakażeniu. Tam, gdzie organizm miał styczność z bakterią pojawia się małe, bezbolesne wrzody i powiększają się węzły chłonne. To moment, gdy choroba jest niezwykle zakaźna i o tyle niebezpieczna, że objawy te znikają samoistnie, aby po kilku tygodnia (8 do 10) znów dały o sobie znać ze zdwojoną siłą. Na całym ciele pojawia się wysypka, może jej towarzyszyć ból głowy, gorączka, bóle gardła, osłabienie. To etap tzw kiły wtórnej, która, jeśli jest nieleczona, może wejść w stan utajenia. Krętki w tym czasie wygodnie lokują się w układzie nerwowym, w narządach wewnętrznych i co jakiś czas dają o sobie znać wysypka nawrotową, aby znów wejść w stan utajenia. Ten etap, niewykryty i nieleczony, może trwać latami. Aż do momentu, gdy w narządach, wewnętrznych, na skórze i na kościach pojawią się kilaki – gumiaste, pękające guzy pozostawiające trwałe blizny. W tym momencie kiła zagraża już życiu, powoduje nieodwracalne zmiany w układzie nerwowym człowieka, a także w sercu.

Diagnoza

Należy wykonać test serologiczny, używany w diagnostyce kiły – tzw. test VDRL. Zwykłe badanie niewiele da, ponieważ kiła daje objawy podobne do innych schorzeń.

Leczenie

Leczenie jest proste w pierwszych fazach choroby, choć leczyć można ją na każdym etapie. Wykorzystuje się głównie penicylinę oraz innego antybiotyki – niszczą krętka bladego i hamują dalsze niszczenie narządów. Problem tkwi w tym, że leczenie nie cofa spustoszenia, które ta bakteria zdążyła już w organizmie uczynić. Rozpoczętą kuracje należy przeprowadzić konsekwentnie aż do końca.

Grupa ryzyka

• Kobiety w wieku 20-24 lata
• Mężczyźni w wieku 35-30 lat
• Narkomani
• Prostytutki obu płci
• Ubodzy pozbawieni odpowiedniej opieki medycznej
• Pracownicy służby medycznej mający kontakt z zarażonymi