Francuski lekarz Charles Lasegue napisał kiedyś: „Gorączka reumatyczna liże stawy, kąsa serce”. To funkcjonujące do dziś przysłowie medyczne dobrze oddaje charakter choroby reumatycznej, zwanej też gorączką reumatyczną – jest najczęstszą przyczyną wad serca u dzieci i młodzieży, dlatego jeśli zauważysz u swojego dziecka zapalenie gardła – nie lekceważ tego!

Gorączka reumatyczna to ogólnoustrojowa choroba autoimmunologiczna, a więc należy do grupy chorób, w których układ odpornościowy (immunologiczny) niszczy własne tkanki i komórki. Prowadzi do niewielkich zmian w stawach i jednocześnie do ciężkiego uszkodzenia serca, które się z czasem pogłębia. Mimo że bezpośrednią przyczyna choroby jest znany wszystkim paciorkowiec (beta-hemolizujący z grupy A), za spustoszenie w organizmie odpowiedzialna jest nieprawidłowa reakcja organizmu na infekcje bakteryjną.

Ten typ schorzenia zaczyna się już w wieku dziecięcym od zapalenia gardła, ucha środkowego lub migdałków, wywołanego właśnie paciorkowcem. Szczyt zachorowań to wiek 8 lat, natomiast chorować mogą dzieci i młodzież od 5 do 19 roku życia. Rzadko atakuje dzieci poniżej 3 roku życia. Infekcja przechodzi samoistnie nawet bez zastosowania antybiotyków, jednak po kilku tygodniach dziecko może zacząć skarżyć się na bóle stawów i powraca gorączka wraz z ogólnym osłabieniem. Mogą tym objawom, choć rzadko, towarzyszyć rozkojarzenie i zaburzenia ruchowe. To przewlekła faza, w której serce może ulec uszkodzeniu. Niestety gorączka reumatyczna należy do tych nawracających, a każdy kolejny rzut choroby powoduje pogłębianie się wady serca. Nawroty mogą pojawić się także w dorosłym życiu.

R e k l a m a ▼

Sama gorączka reumatyczna nie jest zakaźna, zakaźne jest tylko początkowe zapalenie gardła, a w zasadzie zarażenie się paciorkowcem, co jest szczególnie łatwe w miejscach, gdzie przybywa duża liczba osób.

Objawy

Zazwyczaj mamy do czynienia z kombinacją różnych objawów, które w dużej mierze zależą od fizjologii pacjenta. Poza typowymi objawami związanymi z zapaleniem gardła (gorączka, ból gardła, bolesność węzłów chłonnych itp.) po jakimś czasie po ich ustąpieniu mogą pojawić się:

- zapalenie stawów – zajmuje kilka stawów, przechodząc z jednego do drugiego. Towarzyszący temu ból może być dość silny, natomiast obrzęk nie jest bardzo widoczny.
- zapalenie serca – charakteryzuje się przyspieszonym biciem serca, szmerach o różnej głośności, gromadzeniem się płynu wokół serca, w trudnych przypadkach może nastąpić osłabienie pompowania krwi do serca, co objawia się kaszlem, przyspieszonym tętnem i oddechem, bólami w klatce piersiowej. Konieczna jest opieka kardiologiczna.
- pląsawica – występuje u 10- 30% pacjentów i występuje w późniejszym okresie choroby, nawet 6 miesięcy po zapaleniu gardła. Objawem jest pogorszenie pisma, problemy z ubieraniem się, jedzeniem itp, czyli ogólne zaburzenia ruchów. Powinna ustąpić w ciągu 2 do 6 miesięcy.
- zmiany skórne – występują u mniej niż 5 % pacjentów, charakteryzują się przelotną wysypka, plamkami w postaci wężowatego rysunku, niebolesnymi guzkami podskórnymi widocznymi najczęściej nad stawami.
- inne – brak apetytu, gorączka, bladość, zmęczenie, krwawienie z nosa, bóle brzucha.

Leczenie

Najważniejsze jest skuteczne wyleczenie zapalenia gardła i migdałków za pomocą penicyliny, na którą wrażliwe są paciorkowce. W przypadku uczulenia na penicylinę, lekarz może przepisać erytromycynę. Antybiotyk należy przyjmować nie mniej niż przez 10 dni.

Jeśli jednak zapalenie to przejdzie w gorączkę reumatyczną, antybiotyk należy nadal stosować lub raz na dwa tygodnie leki antybakteryjne (grupa sulfonamidów).

Przy zapaleniu serca stosuje się hormony sterydowe, które mogą być bardzo skuteczne przy pierwszych nawrotach choroby. Dlatego, niestety, jeśli dojdzie do przewlekłego stanu choroby z uszkodzeniem serca, konieczne jest leczenie operacyjne wad zastawkowych.

Pamiętać należy, ze leczenie uzależnione jest od rodzaju powikłań – inne leki będą stosowane przy zapaleniu stawów, inne przy zapaleniu serca itp.

Po przebytej gorączce reumatycznej najwyższe ryzyko nawrotu choroby utrzymuje się przez 5 lat, dlatego w tym okresie należy szczególnie uważać na zakażenia paciorkowcem. Należy też kontynuować leczenie zapobiegawcze. Pełne wyleczenie z choroby jest możliwe tylko w przypadku, gdy nie przeszło się zapalenia serca. U chorych z wadą serca powstałą na skutek gorączki reumatycznej profilaktykę należy stosować nawet do 40 roku życia.

Dane tutaj przedstawione mają jedynie wartość informacyjną i nie mogą zastąpić profesjonalnej porady lekarskiej. W przypadku problemów zdrowotnych i jakichkolwiek wątpliwości należy zwrócić się po poradę do lekarza.

Weź udział w dyskusji: Gorączka reumatyczna forum