Kto by przypuszczał, że codzienne czynności mogą stać się współcześnie problemem psychicznym? Tymczasem okazuje się, że wśród nas są osoby, które mają zaburzenia związane właśnie z nimi... Do psychologów trafiają ludzie, którzy maja problem z zakupami, a w zasadzie z niekontrolowanym ich robieniem. Zakupoholicy, bo o nich tu mowa, mogą narazić nie tylko siebie, lecz także swoją rodzinę i najbliższych na poważne kłopoty...

Zakupy robimy wszyscy, jedni je lubią bardziej inni mniej, w każdym razie wydawałoby się, że jest to temat bez znaczenia, no bo nad czym się rozwodzić? Okazuje się że jak najbardziej jest i co wiecej – moża nawet nie zauważyć, kiedy wpadnie się w szpony tego nietypowego nałogu.

R e k l a m a ▼

Stawianie zakupoholizmu obok narkomanii czy alkoholizmu nie jest co prawda zbyt dobrym pomysłem, bo skutki społeczne nie są tak drastyczne i bolesne. Jednak zakupoholizm prowadzi do braku kontroli nad finansami, a to może skończyć się poważnym zadłużeniem, z bankructwem włącznie. Ponadto grozi też znacznym osłabieniem relacji rodzinnych, osłabieniem zaufania ze strony bliskich i znajomych, wreszcie może wywołać poważne problemy psychiczne u osoby, która doprowadziła do tej smutnej sytuacji.

Nieumiejętność obojętnego przejścia obok wystaw sklepowych, łapanie się na haczyk wszelkich promocji czy wyprzedaży, kupowanie kolejnego kremu „tak na wszelki wypadek”, i to za ostatnie pieniądze, niekontrolowanie tego, co się wrzuciło do koszyka w supermarkecie – to są symptomy zakupoholizmu. Zakupoholik jest idealnym klientem supermarketów, stosujących sprawdzoną metodę na wszystkich klientów. Towary są poustawiane tak, aby kupując jeden, drogą skojarzenia kupić kolejne. Idealnym przykładem jest sezon na grillowanie – w jednym kącie sklepu można kupić wszystko – od mięsa począwszy, na altance dla „ciebie i twojej rodziny” skończywszy. Nie wspominając o grillu, przyprawach, piwie i całej masie innych „potrzebnych” produktów. Czasem zwykłemu człowiekowi trudno się oprzeć pokusie, a co dopiero osobie chorej. Zakupoholik po zrobieniu zakupów czuje chwilową błogość, zaspokojenie, dlatego kupuje rzeczy niepotrzebne wmawiając sobie, że to właśnie to, czego mu brakowało. Ponadto obsesyjnie myśli o robieniu zakupów i trzyma swoje potrzeby w tajemnicy, ponieważ ma wyrzuty sumienia, że znów wydał pieniądze. Zakupoholikowi zdarzają się też napady złości i gniewu, jeśli akurat zdecydował się na jakiś zakup, a produkt jest niedostępny.

Badania amerykańskich naukowców pokazały, że syndrom ten może pojawić się u każdego bez wyjątku i niezależnie od płci. Nawet zasobność naszego portfela na to nie wpływa, choć oczywiście w zależności od tego, jakimi zasobami dysponujemy, nasz zakupoholizm będzie miał odpowiedni zasięg. Zakupoholizm rzadko występuje w samopas. Towarzyszą mu często inne zaburzenia psychiczne. Zresztą bardzo wielu pacjentów klinik psychiatrycznych ma ten problem, co prowadzi do wniosku, że może on być objawem depresji czy syndromem odstawiennym (np. u alkoholika, który już nie pije, może pojawić się inny, zastępczy nałóg).

Na chwilę obecną zjawisko to jest jeszcze niewystarczająco zbadane, żeby móc wymienić jego przyczyny, natomiast z pewnością da się je leczyć za pomocą psychoterapii. Pomocna jest także motywacja, wsparcie bliskich, łagodne antydepresanty i – co najważniejsze – uświadomienie sobie i przyznanie się do problemu.