Od 1985 roku, każdego października na każdym kroku – w TV, radiu, na plakatach – widać pętelkę z różowej wstążeczki, która symbolizuje raka piersi, czyli najczęstszego nowotworu złośliwego u kobiet. Roczna zachorowalność w Polsce wynosi ponad 12 tysięcy, czyli 30 Polek.

Rak piersi występuje najczęściej w postaci guza, który rozwija się z gruczołu piersiowego. Spowodowany jest, jak każdy inny rak, niekontrolowanym wzrostem komórek, w tym przypadku wyściełających wnętrze przewodów (70-80% raków piersi), którymi wydostaje się mleko na zewnątrz, do brodawki sutkowej. Komórki raka piersi mogą rozprzestrzeniać się przez naczynia limfatyczne do węzłów chłonnych, powodując ich powiększenie, co jest sygnałem, że choroba staje się coraz groźniejsza – może oznaczać, że komórki te dostały się także do krwi, zasilając inne narządy i w ten sposób mogło dojść do przerzutów.

Objawy

Jeżeli odkryjesz, że masz guza w piersi, nie panikuj – większość z nich nie jest złośliwa, nie jest nawet rakiem. W 80% są to zmiany łagodne (torbiele, mastopatia, brodawczaki, gruczolakowłókniaki), niemniej wizyta u lekarza jest obowiązkowa, aby wykluczyć niebezpieczeństwo. Granica między niegroźnym guzkiem a takim, który może przekształcić się w raka jest delikatna. Dlatego obserwuj swoje ciała i zwróć uwagę na:

• Zmianę kształtu i/lub wielkości piersi
• Zmianę na skórze piersi (pieprzyki, przebarwienia)
• Narośl na brodawce (małe owrzodzenie, nieznikająca i niegojąca krostka)
• Gdy nie karmisz - wyciek z brodawek (mleczny, bezbarwny lub zabarwiony krwią)
• Zmiana kształtu otoczki sutka i/lub brodawki sutkowej (np. nienaturalnie wydłużony sutek)
• Obrzęk pod pachą (może oznaczać zarówno stan zapalny, jak i nowotwór)
• Powiększenie węzłów chłonnych w okolicy pach i piersi (również – może oznaczać infekcję lub nowotwór)

Przede wszystkim jednak zwróć uwagę na wyczuwalne guzki, wyraźnie odgraniczone od tkanki piersi, którym:

• Towarzyszy powiększenie węzłów chłonnych,
• Towarzyszą im zmiany w wyglądzie piersi
• Szybko się powiększają

R e k l a m a ▼

Diagnostyka

Jeżeli wyczujesz guza, lekarz ginekolog lub onkolog powinien sprawdzić palpacyjnie (dotykowo) jego wielkość i położenie, a także stan węzłów chłonnych, które w stanie normalnym nie są wyczuwalne. Jeżeli natomiast zmiana taka została wykryta podczas mammografii, lekarz również powinien przeprowadzić badanie palpacyjne, aby sprawdzić, czy wykryta zmiana (mikrozwapnienie) jest wyczuwalna w piersi. Inne badania, które powinny być przeprowadzone, to właśnie mammografia i/lub USG, które jest zalecane szczególnie kobietom poniżej 35 – 40 roku życia. Zresztą powinno ono stanowić uzupełnienie zwykłego badania piersi. Kolejnym krokiem w drodze do wykrycia raka piersi jest tzw. biopsja cienkoigłowa (BAC), polegająca na pobraniu odrobiny tkanki z guza za pomocą cieniutkiej igły. Tkanka ta jest następnie badana pod mikroskopem. Jeśli okaże się, że są w niej komórki rakowe, najprawdopodobniej mamy do czynienia z rakiem piersi. Zdarza się jednak, że nawet taka biopsja nie daje jednoznacznej odpowiedzi, wtedy konieczne są dalsze badania, m.in. biopsja gruboigł owa i badania śródoperacyjne, polegające na wycięciu guza i ocenie przez patologa jego rodzaju. W przypadku potwierdzenia zmiany nowotworowej kontynuuje się operację (masektomia) lub kieruje się chora na radioterapię lub inne zabiegi.

Leczenie

Jeszcze niedawno rak piersi oznaczał jednoznacznie amputacje piersi, całe szczęście, że postęp cywilizacyjny umożliwia współcześnie zdecydowanie mniej inwazyjne formy leczenia. Dzisiaj podstawowym celem jest zachowanie piersi, a jeśli już dojdzie do jej usunięcia, istnieje możliwość rekonstrukcji, do której używa się albo protezy albo tkanki własne pacjentki.

Są cztery stadia raka piersi – I i II to rak wczesny, stopień III to tzw. zaawasowanie lokoregionalne, które przekształca się w stadium IV – rozsiew choroby. Do stopnia III podejmowane są próby leczenia mającego na celu całkowite wyleczenie z raka, metodami operacyjnymi, natomiast przy stadium IV wyleczenie nie jest możliwe, a podejmowane działania maja na celu poprawę życia i jego wydłużenie.

Wczesne stadia zaczyna się od operacji – albo całkowite usunięcie piersi, a jeśli można tego uniknąć, tylko częściowe (fragment piersi z guzem i węzłem chłonnym) lub wycięcie tylko tzw. węzła chłonnego wartowniczego, w którym powstają przerzuty. Poza tym stosuje się leczenie uzupełniające – chemioterapie, hormonoterapie, biologiczna terapię celowana, radioterapię i inne.

Czynniki ryzyka

Ryzyko zachorowania na raka piersi związane jest z kilkoma czynnikami. Poza oczywistą płcią (kobiety chorują 100 razy częściej niż mężczyźni) są to:

• Wiek – ryzyko zachorowania wzrasta po 35 roku życia, a w okresie przekwitania jest rzadki
• Dziedziczność – bardziej narażone są kobiety, w których rodzinie zdarzały się przypadki raka piersi.
• Środowisko – najczęściej występuje w Ameryce północnej i Europie Zachodniej, jest to związane z uprzemysłowieniem tych części świata
• Rasa – częściej występuje u kobiet białych
• Gęstość piersi – im gęstsza, z większą ilością gruczołów pierś, tym większe ryzyko raka

Inne czynniki ryzyka to: spożywanie alkoholu (1 drink dziennie i już zwiększa się nieznacznie ryzyko zachorowania), brak ćwiczeń fizycznych, brak dzieci lub późny wiek urodzenia pierwszego dziecka (po 30 roku życia), wczesny wiek pierwszej miesiączki (przed 12 rokiem życia), napromieniowanie piersi, stosowanie tabletek antykoncepcyjnych.

Dane tutaj przedstawione mają jedynie wartość informacyjną i nie mogą zastąpić profesjonalnej porady lekarskiej. W przypadku problemów zdrowotnych i jakichkolwiek wątpliwości należy zwrócić się po poradę do lekarza.