Problemy z tyciem, trądzikiem, nadmiernym owłosieniem w tych częściach ciała, które powinny być gładkie, a w dodatku nieregularne miesiączki zna bardzo wiele z nas. Dolegliwości te z czasem mijają albo w końcu udaje się ich pozbyć mniej lub bardziej inwazyjnie. Jeżeli jednak wciąż powracają – trądzik wyskakuje na plecach, udach i udach, i utyłaś mimo że jesz mało, a nad wargami pojawia się wąsik – lepiej sprawdź, czy to nie jest PCOS, czyli zespół policystycznych jajników.

PCOS to skrót od Polycystic Ovary Syndrom. Inna nazwa, którą można spotkać, to zwyrodnienie wielotorbielowate jajników, zespół Steina-Leventhala albo zespół drobnotorbielkowatych jajników. Dotyka on kobiet w wieku rozrodczym, które mają zaburzoną równowagę hormonalną – ich jajniki wydzielają zbyt dużo androgenów. Uznaje się, że prawdopodobnie na zespół ten cierpi około 12% młodych kobiet, a u 40% z nich jest on przyczyną niepłodności.

Zespół policystycznych jajników polega w skrócie na tym, że za sprawą dużej liczby niedojrzałych pęcherzyków Graafa (czyli dojrzewających pęcherzyków jajnikowych) nie dochodzi do owulacji i nie powstaje tzw. ciałko żółte (corpus luteum), które jest odpowiedzialne za wydzielanie progesteronu. Za to w miejscu pęcherzyka, który zanika, pojawia się mała torbiel. Brak owulacji tym spowodowany sprawia, że następuje nadprodukcja męskich hormonów płciowych oraz zaburzenia miesiączkowania (miesiączka zjawia się wtedy raz na trzy, cztery miesiące).

R e k l a m a ▼

Objawy:

• rzadkie, nieregularne lub w ogóle nieobecne miesiączki,
• trądzik, łojotok,
• zmiany na skórze w postaci ciemnych plam (tzw. rogowacenie ciemne),
• owłosienie w nietypowych dla kobiety miejscach,
• wzrost masy ciała i na jej skutek
• insulinoodporność (zaburzenie homeostazy glukozy, jedna z przyczyn cukrzycy),
• bezdech senny,
• przedłużony czas zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

Objawy te są sygnałem, że trzeba jak najszybciej udać się do lekarza endokrynologia, który w celu stwierdzenia, czy mamy do czynienia z PCOS przeprowadzi badania takie jak:

• Badanie ginekologiczne pozwalające na diagnozę wstępną
• Podstawowe oznaczenia hormonalne (w przypadku nieprawidłowości zleci bardziej szczegółowe)
• USG
• Ewentualnie laparoskopia

Leczenie

Leczenie uzależnione jest od tego, jaki efekt ma wywołać – czy pacjentka chce mieć dziecko, poprawić wygląd, czy uregulować cykl miesięczny. Leczenie zaczyna się przede wszystkim od zmiany diety na mniej kaloryczna, a trybu życia na bardziej aktywny. Najprawdopodobniej zleci też odpowiednio dobrane tabletki hormonalne, które zmniejszą aktywność jajników i w ten sposób zmniejszy się stężenie androgenów we krwi. Tym samym również znikną torbiele i jajniki zmniejszą objętość.

Co z dzieckiem?

Aby móc urodzić dziecko należy koniecznie najpierw zacząć się leczyć przez zastosowanie leczenia hormonalnego, które trwa wiele lat. Jeśli jednak kobieta jest młoda czasem wystarczy tylko kilka miesięcy, by poprawił jej się stan hormonalny i miała szansę na zajście w ciąże. Im później, tym trudniej o dziecko, dlatego lekarze często zalecają, by pacjentki ze zdiagnozowanym zespołem PCOS urodziły przed 25 rokiem życia. To nie znaczy, że starsze kobiety nie mają szans na wyleczenie, ale im szybciej tym lepiej, by zapobiec trwałej niepłodności.

Podstawowe zasady diety przy PCOS:

• Jedz mało i często.
• Obniż zawartość węglowodanów (pieczywo, makaron, płatki śniadaniowe itp.).
• Jedz więcej produktów niskoprzetworzonych – pieczywo pełnoziarniste, ryż brązowy (zmniejsza insulinoodporność).
• Spożywaj błonnik - dziennie 25-30 gram, jednak należy go wprowadzać stopniowo, aby uniknąć „sensacji” jelitowych”
• Ogranicz koniecznie spożycie soli do około 2,5 gram na dzień, zamiast niej można skorzystać z soku z cytryny, musztardy, octu, ziół i przypraw.
• Codziennie jedz owoce, warzywa nasiona strączkowe, chude mięso, orzechy, nasiona.
• Przynajmniej 2-3 razy w tygodniu jedz ryby.
• Stosuj techniki kulinarne: pieczenie, grillowanie, gotowanie, gotowanie na parze

Pamiętaj, że konsekwencją nieleczonego PCOS może być pojawienie się po latach zmian nowotworowych, z rakiem błony śluzowej macicy włącznie, jak również schorzenia układu sercowo–naczyniowego.

Dane tutaj przedstawione mają jedynie wartość informacyjną i nie mogą zastąpić profesjonalnej porady lekarskiej. W przypadku problemów zdrowotnych i jakichkolwiek wątpliwości należy zwrócić się po poradę do lekarza.